Politieke smaak

PatatjeOorlog

Patatje

Kortgeleden bracht ik een bezoek aan onze lokale patatzaak. Ik bestelde een patatje. Het recept: patat, mayonaise, pindasaus en naar keuze met uitjes. Met de eigenaar, Peter, kwam ik in gesprek, natuurlijk ook over de beleggingsverzekeringen. Hij heeft ze ook. Maar geen directe zin in actie: “er is zoveel aan de hand in dit land, we zijn met z’n allen gek geworden. Kijk eens naar wat er in de zorg gebeurt, in het onderwijs, de banken en de bonussen, de aardbevingen in Groningen, we kunnen er toch niets aan doen ………”. Toen hij uitgesproken was, was ik uitgegeten.

‘De 10’

Maar niet uitgedacht. Het is aan de politiek om de antwoorden voor Peter te vinden. Aan motto’s heb je dan niet genoeg. Er moeten uitgangspunten en doelen worden bepaald. In gedachten is onderstaande lijst van 10 punten tot stand gekomen. De volgende stap is het maken van een ‘programma’ zijn. Een ander recept, en actie dus.

1) Uitgangspunt voor de maat der dingen, de normen en de waarden, zijn het Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind, De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Europese Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens. Op deze regels zal nog wel het nodige zijn op- en aan te merken maar het zijn in ieder geval meer dan duidelijke denk- en doe-wijzen.

2) Het eerste logische gevolg is direct een bijna open deur: de mens is belangrijker dan geld. Geld is heel belangrijk en kan als systeem niet gemist worden, menswaardigheid gaat voor. Voor geld geldt: genoeg is genoeg. Voor het een waardig mens kunnen zijn is er het nodige werk aan de winkel en nog heel wat te investeren.

3) De overheid doet dus wat zij moet doen. Zij garandeert de veiligheid en zorgt dat iedereen zich beschermd kan ontwikkelen, in de wereld, thuis en op het werk en de school. Dat is recht toe en recht aan.

4) Gezondheidszorg en milieu. Inkoppers: het algemeen belang vraagt om alles overstijgende beslissingen. Ook hier gaat de mens, en het dier, voor op de economie.

5) Duurzaamheid, een uitgangspunt dat net zo vanzelfsprekend als moeizaam is. Korte termijn gewin haal je niet zomaar uit de gebruikelijke gang van zaken en de bestaande machtsverhoudingen.

6) Transparantie: besluitvorming, beheer en organisatie vinden plaats in openheid.

7) De coöperatieve organisatie van arbeid en expliciet ook de financiële markten heeft de voorkeur. Aandeelhouders zijn belangrijk maar gaan niet voor op de klant en de werknemer. De echte ondernemer, die werkt voor eigen rekening en risico, staat op een hoog voetstuk.

8) Gelijkheid: het rechtssysteem sluit vormen van procesmisbruik uit. Feit is dat het rechtssysteem staat tegenover een machtssysteem van instituten en systemen. Het individu heeft de zekerheid dat hij of zij zich in deze werkelijkheid kan handhaven.

9) Veel vraagstukken van nu lenen zich niet meer voor de gebruikelijke beleidsvorming. Daarvoor worden interactieve werkwijzen en besluitvormende processen geïntroduceerd. Op zodanige wijze dat de vaart er in komt en blijft.

10) Vrijheid wordt vertaald als ‘ieder mens heeft het recht om zich zelf te zijn’. Daarmee grenst iedere vrijheid aan de vrijheid van een ander. En dat is respect. Deze ‘vertaling’ wordt toegevoegd aan artikel 1 van de Grondwet.

Programma

Deze 10 uitgangspunten kunnen zich vertalen in een actielijst, een programma. Van concrete punten en doelstellingen. Keuzes maken dus, opdat er gedachtewisselingen en discussies zullen zijn. De volgende stap, een nieuwe maaltijd.